144.rocznica urodzin Wincentego Witosa

 

Panie Prezydencie, nadszed┼é ju┼╝ czas zado┼Ť─çuczynienia prawdzie historycznej. Musimy znie┼Ť─ç haniebny wyrok i przywr├│ci─ç cze┼Ť─ç Wincentemu Witosowi ÔÇô wzywa W┼éadys┼éaw Kosiniak-Kamysz, prezes PSL.

21 stycznia minęła 144. rocznica urodzin Wincentego Witosa, wybitnego przywódcy ruchu ludowego i wielkiego obrońcy demokracji. Witos był jednym z najwybitniejszych polskich polityków, trzykrotnie obejmował tekę premiera II Rzeczypospolitej.

 

Marzenia o wolnej Polsce

W czasie gdy Polska była pod zaborami, w wieku 21 lat Wincenty Witos został członkiem Stronnictwa Ludowego, przekształconego niedługo w Polskie Stronnictwo Ludowe. Już pięć lat później trafił do Sejmu Krajowego we Lwowie.

PSL opowiada┼éo si─Ö w├│wczas za odbudow─ů niepodleg┼éego pa┼ästwa polskiego, autonomii Galicji, demokratyzacj─ů ┼╝ycia publicznego, przeprowadzeniem powszechnych wybor├│w, rozwoju o┼Ťwiaty oraz reformy rolnej. Ta ostatnia mia┼éa pozwala─ç mi─Ödzy innymi na powi─Ökszenie gospodarstw ch┼éopskich oraz zwi─Ökszenie mo┼╝liwo┼Ťci awansu spo┼éecznego mieszka┼äc├│w wsi.

W maju 1917 roku, Wincenty Witos zosta┼é jednym z autor├│w deklaracji o d─ů┼╝eniu do odzyskania niepodleg┼éo┼Ťci przez Polsk─Ö. Zosta┼éa ona przyj─Öta przez Sejm Krajowy Galicji we Lwowie, a zapowiedzi─ů odrodzenia Polski sta┼éo si─Ö przem├│wienie Wincentego Witosa w parlamencie wiede┼äskim 16 czerwca 1917 roku.

Trzykrotny premier niepodległej Polski

To w┼éa┼Ťnie Ludowcy i Wincenty Witos w┼éo┼╝yli ogromny wk┼éad w odzyskanie Przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci. To polscy ch┼éopi i Rz─ůd Obrony Narodowej kierowany przez Wincentego Witosa przyczynili si─Ö do obrony pa┼ästwowo┼Ťci polskiej zagro┼╝onej rewolucj─ů i najazdem bolszewickim w 1920 roku. W tych tragicznych chwilach Witos stoj─ůc na czele rz─ůdu charakteryzowa┼é si─Ö bliskimi relacjami ze spo┼éecze┼ästwem. Wiele uwagi po┼Ťwi─Öci┼é na zbli┼╝enie obywateli z pa┼ästwem.

ÔÇô Gdy Polska by┼éa zagro┼╝ona by┼é jeden cz┼éowiek, kt├│ry poci─ůgn─ů┼é za sob─ů t┼éumy do walki. Tym cz┼éowiekiem by┼é Wincenty Witos ÔÇô opisuje Witosa pose┼é PSL Piotr Zgorzelski.

Czytaj wi─Öcej Ôćĺ Zgorzelski: Czas Witosa

Haniebny proces brzeski

12 maja 1926 r. J├│zef Pi┼ésudski na czele wiernych sobie oddzia┼é├│w wojskowych ruszy┼é na Warszaw─Ö po w┼éadz─Ö totaln─ů. Rozpocz─Ö┼éy si─Ö dramatyczne wydarzenia, kt├│re przesz┼éy do historii jako ÔÇ×zamach majowyÔÇŁ. W wyniku walk zgin─Ö┼éo 379 os├│b. Wincenty Witos, tak samo jak prezydent Stanis┼éaw Wojciechowski, z┼éo┼╝y┼é wtedy rezygnacj─Ö z urz─Ödu. Ludowcy schowali swoje ambicje, by nie dosz┼éo do dalszego rozlewu krwi i wojny domowej.

Czytaj wi─Öcej Ôćĺ 91. rocznica zamachu majowego. Ludowcy pami─Ötaj─ů

Dzia┼éalno┼Ť─ç opozycyjna Witosa oraz ostra krytyka poczyna┼ä Pi┼ésudczyk├│w przeszkadza┼éa rz─ůdz─ůcym. W nocy z 9 na 10 wrze┼Ťnia 1930 roku Witos i dziesi─Öciu pos┼é├│w II RP zosta┼éo aresztowanych i osadzonych w Twierdzy Brzeskiej.

Wincentego Witosa i dziesi─Öciu pos┼é├│w II RP skazano za przest─Öpstwa ÔÇ×przeciw w┼éadzy zwierzchniejÔÇŁ, na podstawie obowi─ůzuj─ůcego w├│wczas w Polsce rosyjskiego kodeksu karnego z 1903 r. Haniebny proces brzeski mia┼é na celu tylko i wy┼é─ůcznie sparali┼╝owanie dzia┼éalno┼Ťci opozycyjnej Wincentego Witosa.

Czytaj r├│wnie┼╝ Ôćĺ List prezesa PSL do Prezydenta. Znie┼Ťmy haniebny wyrok Witosa

Emigracja

Zamiast pobytu w wi─Özieniu, by┼éy premier, wraz z niekt├│rymi innymi skazanymi, zdecydowali si─Ö na wyjazd z Polski. Pozwoli┼éo to Witosowi na dalsz─ů dzia┼éalno┼Ť─ç dla dobra kraju. Wincenty Witos uda┼é si─Ö na emigracj─Ö do Czechos┼éowacji, a nast─Öpnie do Szwajcarii. Nie zrezygnowa┼é z kontakt├│w z krajem, kt├│ry regularnie utrzymywa┼é. Wr├│ci┼é do Polski w marcu 1939 roku.

Wierno┼Ť─ç Ojczy┼║nie i odmowa kolaboracji z Niemcami

Po wybuchu II wojny ┼Ťwiatowej 20 wrze┼Ťnia 1939 roku Wincenty Witos zosta┼é aresztowany i znalaz┼é si─Ö w wi─Özieniu w Rzeszowie. Tam zaproponowano mu utworzenie polskiego rz─ůdu wsp├│┼épracuj─ůcego z okupantem. By┼éy premier kategorycznie odm├│wi┼é wsp├│┼épracy z nazistami.

W marcu 1940 roku Witos zosta┼é przetransportowany do Berlina. Orzeczono wobec niego przymusowe internowanie. Na pocz─ůtku 1941 roku zosta┼é zwolniony wraz z zobowi─ůzaniem do przebywania w Wierzchos┼éawicach, gdzie znalaz┼é si─Ö pod sta┼é─ů obserwacj─ů Niemc├│w. Mimo to wsp├│┼épracowa┼é z organizacjami konspiracyjnymi wchodz─ůcymi w sk┼éad Polskiego Pa┼ästwa Podziemnego.

Wbrew kuszeniu i wi─Özieniu przez komunist├│w

W marcu 1945 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, Wincenty Witos powr├│ci┼é do Wierzchos┼éawic. Wkr├│tce zosta┼é stamt─ůd wywieziony przez Sowiet├│w, kt├│rzy przetrzymywali go przez pi─Ö─ç dni w areszcie. W ten spos├│b Sowieci pr├│bowali przekona─ç go do wsp├│┼épracy z komunistyczn─ů Krajow─ů Rad─ů Narodow─ů.

W sprawie wi─Özienia Witosa interweniowa┼é nawet brytyjski premier, Winston Churchill. Informacjom o wi─Özieniu ch┼éopskiego dzia┼éacza Sowieci jednak zaprzeczali. Wierzy┼é, ┼╝e komuni┼Ťci s─ů uzurpatorami jedynie ÔÇ×na chwil─ÖÔÇŁ, do czasu przeprowadzenia wolnych wybor├│w.

Po wkroczeniu wojsk sowieckich do Polski, stan zdrowia Wincentego Witosa bardzo się pogorszył. 15 sierpnia 1945 roku trafił do szpitala w Krakowie, gdzie zmarł 31 października.

Podczas pogrzebu utworzono kondukt ┼╝a┼éobny, kt├│ry w dniach 3ÔÇô6 listopada przeszed┼é pieszo z Krakowa do rodzinnej wioski Witosa ÔÇô Wierzchos┼éawic. W ostatniej drodze towarzyszy┼éy mu t┼éumy zwolennik├│w ruchu ludowego.

Od tej pory w pierwsz─ů niedziel─Ö po Wszystkich ┼Üwi─Ötych ludowcy z ca┼éego kraju przyje┼╝d┼╝aj─ů do Wierzchos┼éawic, aby spotka─ç si─Ö przy grobie Wincentego Witosa.

Czytaj tak┼╝e Ôćĺ Zaduszki: Wierni testamentowi Wincentego Witosa

Wincenty Witos by┼é wybitnym Polakiem i m─Ö┼╝em stanu. W sojuszu z nim chcieli by─ç zar├│wno niemieccy okupanci, jak i komuni┼Ťci. Pomimo szykan, tortur i zagro┼╝enia ┼╝ycia, Wincenty Witos pozosta┼é jednak wierny swoim idea┼éom, na czele kt├│rych znajdowa┼éa si─Ö wolna, niepodleg┼éa i demokratyczna Ojczyzna. Na zawsze pozostanie Premierem Naszej Wolno┼Ťci.

ÔÇô Panie Prezydencie, nadszed┼é ju┼╝ czas zado┼Ť─çuczynienia prawdzie historycznej. Nie mo┼╝emy obchodzi─ç setnej rocznicy odzyskania niepodleg┼éo┼Ťci bez zmazania wyroku s─ůdu brzeskiego. Musimy znie┼Ť─ç haniebny wyrok i przywr├│ci─ç cze┼Ť─ç Wincentemu Witosowi ÔÇô wzywa prezes PSL W┼éadys┼éaw Kosiniak-Kamysz.

Wizyta na grobie Wincentego Witosa, nie czyni z nikogo przyzwoitego Polaka. Nie wystarczy tylko je┼║dzi─ç na gr├│b i sk┼éada─ç kwiaty. ÔÇô 100. rocznica odzyskania przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci to doskona┼éy moment zado┼Ť─çuczynienia prawdzie historycznej i oddanie sprawiedliwo┼Ťci ofiarom haniebnego procesu brzeskiego ÔÇô podsumowa┼é W┼éadys┼éaw Kosiniak-Kamysz.

 

Dodatkowe informacje